Wnioski i rekomendacje po seminarium eksperckim zorganizowanym 8 grudnia 2014 r. „Wybory samorządowe w 2010 i 2014 r. – praktyczne doświadczenia” 
Opracowanie powstało w oparciu o opinie i propozycje zmian legislacyjnych służących usprawnieniu procesu wyborczego, które nadesłane zostały do Kancelarii Prezydenta RP oraz o wypowiedzi z przebiegu seminarium eksperckiego, z udziałem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego, zorganizowanego 8 grudnia 2014 roku w ramach Forum Debaty Publicznej pt. Wybory samorządowe w 2010 i 2014 roku – praktyczne doświadczenia.
Nieważność głosów jako jeden z kluczowych problemów. Trzy przyczyny nieważności głosów:
•	z powodu braku postawienia znaku „X” (tzw. głosy puste),
•	z powodu postawienia 2 i więcej znaków „X” (tzw. głosy podwójne, potrójne, itd.),
•	z powodu różnego rodzaju dopisków w obrębie kratek (zamazania kratki, przekreślenia znaku w kratce, postawienia innego znaku w kratce niż dwóch przecinających się linii).
Kluczowe kierunki i zadania modyfikacji systemu wyborczego w perspektywie społecznej:
1)	wzmocnienie świadomości obywatelskiej wyborców i zaufania społecznego do wyborów poprzez
•	stworzenie właściwego systemu edukacji obywatelskiej (zwiększenie kampanii informacyjno-edukacyjnej o kompetencjach radnych powiatu, sejmiku województwa oraz marszałka. Wyborcy nie wiedzą też, jak poprawnie wypełnić kartę, więc rezygnują z możliwości oddania głosu);
•	ograniczenie eliminacji głosów z tytułu dopisków. Uznanie głosów ważnych, gdy wyborca w sposób jednoznaczny wskaże wybranego kandydata przy omyłkowym wcześniejszym zaznaczeniu;
•	dopuszczenie możliwości postawienia innych znaków niż „X”;
•	odpowiednia informacja dla wyborców o kandydatach (za pomocą Internetu);
•	indywidualne informowanie o wyborach – przekazywanie każdemu z wyborców na kilkanaście dni przed wyborami urzędowego druku zawierającego m.in. informację o miejscu, czasie i sposobie głosowania;
•	dostosowanie informacji dot. głosowania do zdolności odbioru wyborców;
•	przeciwstawianie się zakazom i ograniczeniom praw wyborczych (wprowadzenie jako zasady głosowania imiennego w organach stanowiących);
•	zmiany w sondażowych badaniach „exit poll”;
•	stworzenie ośrodka obserwacji, analiz i edukacji w ramach PKW;
2)	zwiększenie frekwencji i usprawnienie ogólnego procesu wyborczego poprzez
•	głosowanie pocztą, tzw. korespondencyjne;
•	uporządkowanie rejestrów w nawiązaniu do zmian systemu meldunków i do miejsca płacenia podatków;
•	przeanalizowanie obowiązku zamieszkiwania w danej gminie przez określony czas przed wyborami;
•	ograniczenie progu w wyborach do sejmików województw. 
3)	usprawnienie i zwiększenie przejrzystości procesów głosowania i obliczeń wyników poprzez
•	profesjonalizację komisji obwodowych (wprowadzenie egzaminu z wiedzy z zakresu prawa);
•	określenie terminu rezygnacji z członkostwa, które umożliwi zgłoszenie nowego kandydata do komisji;
•	ograniczenie liczby godzin do głosowania;
•	rezygnację z kart do głosowania w formie broszury lub pozostawienie broszury jedynie w wyborach przeprowadzanych według ordynacji proporcjonalnej;
•	podawanie przyczyny nieważności głosów i zachowywanie jednolitości ich kwalifikacji w protokołach;
•	wprowadzenie pola: „wstrzymuję się od głosu” lub „nie chcę głosować” lub „żaden z powyższych”;
•	wprowadzenie innych rozwiązań związanych ze zwiększeniem przejrzystości wyborów i zwiększeniem poczucia ich rzetelności wśród wyborców, jak np. zakaz wynoszenia kart do głosowania z lokalu wyborczego, zakaz używania telefonów komórkowych w lokalach wyborczych czy obowiązek losowania kolejności umieszczania kandydatów na listach wyborczych.
4)	inne, obejmujące praktyczne aspekty ułatwiające przebieg procesu wyborczego:
•	funkcjonowanie systemu informatycznego w zliczaniu głosów;
•	zróżnicowanie liczby członków komisji obwodowych w zależności od ilości wyborców w danym obwodzie;
•	weryfikacja terminów dotacji dla gmin na cele wyborcze;
•	celowość przeanalizowania wielkości okręgów wyborczych i liczby radnych.